I kwantowe, i klasyczne – stany z pogranicza światów

15 lutego 2019, 11:27

Granica między egzotyczną rzeczywistością kwantową a tą klasyczną wcale nie musi być tak ostra, jak mogłoby się wydawać. Krakowscy naukowcy pokazali, że mogą istnieć stany kwantowe, które z jednej strony wykazują najbardziej charakterystyczne cechy kwantowe, a z drugiej są tak bliskie stanom klasycznym, jak tylko jest to możliwe w ramach mechaniki kwantowej.



Kondor wielki może przebyć ponad 170 km, nie machając przy tym skrzydłami

22 lipca 2020, 10:33

Ważący do 15 kg kondor wielki (Vultur gryphus) lata nawet 5 godzin, nie machając przy tym skrzydłami. W jaki sposób tak duży ptak może odbywać loty tej długości? Międzynarodowy zespół naukowców posłużył się nowoczesnymi rejestratorami parametrów lotu. Okazało się, że kondory wykorzystują prądy powietrzne, uciekając się do poruszania skrzydłami tylko przez 1% czasu trwania lotu.


Zbadano największą rodzinę języków łowców-zbieraczy

28 marca 2018, 11:25

Międzynarodowy zespół naukowy zaadaptował modele komputerowe służące śledzeniu rozprzestrzeniania się wirusów do prześledzenia źródeł największej na świecie rodziny języków łowców-zbieraczy, języków pama-nyungan z Australii. Obecnie istnieją 282 języki pama-nyungańskie, które mają łącznie 30 000 użytkowników.


Homo sapiens od dziesiątków tysięcy lat unikają rozmnażania się wśród krewnych

6 października 2017, 10:01

Wydaje się, że Homo sapiens już przed 34 000 lat zdawali sobie sprawę z niebezpieczeństw krzyżowania się wśród bliskich krewnych i stworzyli zadziwiająco złożoną sieć społeczną, która pozwalała na uniknięcie tego problemu.


Czarna Śmierć zmieniła nasz genom. Przez nią jesteśmy bardziej podatni na inne choroby

20 października 2022, 14:04

Przed niemal 700 laty w Europie, Azji i Afryce krwawe żniwo zbierała Czarna Śmierć, największa epidemia w historii ludzkości. Międzynarodowy zespół naukowy z McMaster University, University of Chicago, Instytutu Pasteura i innych organizacji, przez siedem lat prowadził badania nad zidentyfikowaniem różnic genetycznych, które zdecydowały, kto umrze, a kto przeżyje epidemię


Badania nad szympansami pokazują, jak ewoluowały ludzkie zdolności inżynieryjne

3 kwietnia 2025, 09:27

Badania nad szympansami pomogą zrozumieć nam, jak u człowieka rozwinęły się zdolności inżynieryjne. Pierwsze narzędzia, jakimi posługiwali się ludzie, zostały wykonane z nietrwałych materiałów, nie zachowały się, więc nie możemy ich badać. Na szczęście możemy przyglądać się, w jaki sposób narzędzi używają zwierzęta. Naukowcy z Wielkiej Brytanii, Portugalii, Mozambiku, Tanzanii i Niemiec zauważyli, że szympansy przygotowujące patyki, by łowić nimi termity z gniazd, wykazują się pewną wiedzą inżynieryjną, celowo wybierając odpowiednio elastyczne gałęzie.


'Węszące' plemniki komarów

4 lutego 2014, 16:35

W plemnikach komarów znaleziono receptory węchowe (ang. odorant receptors, ORs). Są takie same, jak te występujące w układzie węchowym owadów na czułkach.


Budując masę mięśniową trzeba brać pod uwagę swój zegar biologiczny

3 lutego 2026, 09:42

To, czy jesteśmy rannym ptaszkiem czy nocnym markiem nie jest kwestią osobistych preferencji, a naszego osobistego zegara biologicznego. Odgrywa on też rolę w utrzymaniu czy budowaniu masy mięśniowej, siły i funkcjonowaniu metabolizmu. Zrozumienie zależności pomiędzy zegarem biologicznym, a fizycznością może pomóc zrozumieć, dlaczego nie wszyscy reagują tak samo na takie same czynności związane np. z ćwiczeniami fizycznymi.


Polska przestaje być zacisznym krajem

22 lutego 2022, 11:39

Gwałtowne wiatry, jakich w ostatnim czasie doświadczyła Polska, nie są w naszym kraju niczym niezwykłym. Zdarzały się już w przeszłości. Jak tłumaczy profesor Szymon Malinowski, ta tak zwana eksplozyjna cyklogeneza jest charakterystyczna dla naszego klimatu i czasem się powtarza. Wyjątkowe jest jednak nasilenie takich zjawisk i częstotliwość ich występowania. A także fakt, że towarzyszyły im trąby powietrzne oraz częste wyładowania atmosferyczne. Te dwa ostatnie zjawiska to w lutym rzadkość.


Wakacje nad wodą? Te rzeczy mogą Ci się przydać

16 czerwca 2023, 20:56

Planowanie wakacyjnego wyjazdu to świetna sprawa, ale często pakowanie się wywołuje w nas stres. Boisz się, że pod wpływem emocji możesz zapomnieć kremu do opalania czy butów do wody? Nie martw się, oto nasz kompleksowy wakacyjny przewodnik o pakowaniu


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk